दरराेजचे अन्न आपला मूड, म्हणजेच आपली मानसिक अवस्था आणि भावनिक आराेग्य, यावर किती प्रभाव टाकते याबद्दल आपण फारसा विचार करत नाही. खरे तर, आपण काय खाताे ते आपल्या मेंदूच्या रसायनशास्त्राला बदलू शकते, आणि त्याचा थेट परिणाम आपल्या विचारांवर, आनंदावर, एकाग्रतेवर आणि तणावाच्या पातळीवर हाेताे.
1. साखर आणि जंक फूड : केक, काेल्डड्रिंक किंवा फ्रेंच फ्राईज खाल्ल्यावर क्षणभर उत्साह व ऊर्जा जाणवते.
पण ही कृत्रिम ऊर्जा पटकन कमी हाेते आणि थकवा, चिडचिड, उदासी जाणवू लागते. याला साखर राेलरकाेस्टर असे म्हणतात.
म्हणजेच, जास्त साखर वा तेलकट पदार्थ मूडला स्थिर ठेवत नाहीत.
2. पाेषक आहार : डाळी, भाजीपाला, फळे, सुका मेवा, संपूर्ण धान्य, दही यासारखा संतुलित आहार सेराेटाेनिन, डाेपामिनसारख्या हॅपी हार्माेन्स चे उत्पादन वाढवताे. हे हार्माेन्स आपल्याला शांत, समाधानी आणि सकारात्मक ठेवतात. उदाहरणार्थ, केळी आणि सुका मेवा (बदाम, अक्राेड) हे मूड सुधारण्यात मदत करतात.
3. ओमेगा-3 आणि मेंदूचे आराेग्य सॅल्मन, ट्यूना सारखी मासळी किंवा जवस, अक्राेड यामध्ये आढळणारे ओमेगा-3 फॅटी ऍसिड्स मेंदूची कार्यक्षमता वाढवतात. संशाेधनातून दिसते की अशा अन्नपदार्थांचे सेवन करणाऱ्यांमध्ये नैराश्य व चिंता कमी प्रमाणात दिसते.
4. पाणी पाणी पुरेसे न मिळाल्यास शरीरासाेबत मनही थकलेले जाणवते. डिहायड्रेशनमुळे डाेकेदुखी, राग, अस्वस्थता वाढू शकते.
त्यामुळे पुरेसे पाणी पिणे हे मानसिक आराेग्यासाठीही तितकेच आवश्यक आहे.
5. कॅफिन आणि मूड काॅफी वा चहा थकवा कमी करताे, लक्ष केंद्रीत करताे. पण अतिरेक झाल्यास चिडचिड, झाेपेची समस्या आणि तणाव वाढताे. त्यामुळे कॅफिन मर्यादित प्रमाणातच घ्यावे.
जसे अन्न तसे मनआपल्या प्लेटमध्ये काय आहे, यावरच आपल्या मनःस्थितीचा पाया रचला जाताे. संतुलित, ताजे आणि पाेषक आहार घेतल्यास आपला मूड स्थिर राहताे, तणाव कमी हाेताे आणि मानसिक आराेग्य सुधारते. म्हणूनच, पुढच्या वेळेस जेवणाची निवड करताना फक्त पाेट भरेल का, हा विचार न करता मन आणि मेंदू किती आनंदी हाेतील हेही लक्षात ठेवा.