लहानपणी खाल्लेल्या जंक फूडमुळे मेंदूची रचना आयुष्यभरासाठी बदलू शकते

 

आयुष्याच्या सुरुवातीच्या काळात, म्हणजे लहानपणीच माेठ्या प्रमाणात जंक फूडचे सेवन केल्याने मेंदूमध्ये कायमस्वरूपी बदल घडू शकतात.

अगदी नंतरच्या काळात त्या व्यक्तीने अधिक सकस आहार स्वीकारला तरीही हे बदल टिकून राहू शकतात.

शास्त्रज्ञांना असे आढळून आले आहे की, चरबी आणि साखरेचे प्रमाण जास्त असलेल्या आहारामुळे खाण्याच्या सवयी बदलतात. भूक नियंत्रित करणाऱ्या मेंदूच्या भागांवर परिणाम हाेताे.

 

तथापि, आतड्यांमधील काही फायदेशीर जिवाणू आणि प्रीबायाेटिक तंतूंनी या परिणामांपैकी काही परिणाम उलटवून टाकण्याची क्षमता दर्शविली आहे. युनिव्हर्सिटी काॅलेज काॅर्कच्या एका नवीन अभ्यासानुसार, जी मुले नियमितपणे उच्च चरबीयुक्त आणि जास्त साखर असलेले अन्न खातात, त्यांच्या मेंदूमध्ये असे दीर्घकालीन बदल घडू शकतात, जे त्यांच्या आहारातील सुधारणेनंतरही बराच काळ टिकून राहतात. संशाेधकांना असेही आढळून आले आहे की, आतड्यांमधील फायदेशीर जिवाणू आणि प्रीबायाेटिक फायबर्स यांसारखे घटक यांपैकी काही दीर्घकालीन परिणाम कमी करण्यास आणि भविष्यात खाण्याशी संबंधित अधिक आराेग्यदायी सवयी जाेपासण्यास मदत करू शकतात.

 

एपीसी मायक्राेबायाेम हे आयर्लंडमधील युनिव्हर्सिटी काॅलेज काॅर्कमधील जागतिक स्तरावरील आघाडीचे संशाेधन केंद्र आहे. या अग्रगण्य संशाेधन केंद्रातील शास्त्रज्ञांनी असा शाेध लावला आहे की, आयुष्याच्या सुरुवातीच्या काळात घेतलेला अयाेग्य आहार मेंदूद्वारे भूक आणि खाण्याच्या क्रियेवर नियंत्रण ठेवण्याच्या पद्धतीत बदल घडवून आणू शकताे.

अयाेग्य आहार घेणे थांबवल्यानंतर आणि शरीराचे वजन पूर्ववत झाल्यानंतरही हे बदल कायम राहिले.

आजची मुले माेठ्या प्रमाणावर प्रक्रिया केलेल्या अशा खाद्यपदार्थांच्या वेढ्यात आहेत, ज्यांची जाेरदार जाहिरात केली जाते आणि जे सहज उपलब्ध हाेतात.

 

वाढदिवसाच्या पार्ट्या, शालेय कार्यक्रम, क्रीडा उपक्रम आणि अगदी चांगल्या वर्तणुकीसाठी दिले जाणारे बक्षीस म्हणूनही साखर व चरबीयुक्त पदार्थ देणे ही एक सामान्य बाब बनली आहे.

संशाेधकांच्या मते, अशा प्रकारे सतत संपर्क आल्याने लहान वयातच अन्नाबाबतच्या आवडीनिवडी निश्चित हाेऊ शकतात आणि अशा खाण्याच्या सवयी अंगवळणी पडू शकतात की ज्या प्राैढावस्थेतही कायम राहतात. संशाेधकांनी प्रीक्लिनिकल उंदीर माॅडेलचा वापर केला आणि त्यांना असे आढळले की, ज्या प्राण्यांना त्यांच्या आयुष्याच्या सुरुवातीच्या काळात उच्च चरबीयुक्त आणि उच्च साखरयुक्त आहार दिला गेला हाेता, त्यांच्या खाण्याच्या सवयी आणि वर्तनात प्राैढपणी कायमस्वरूपी बदल दिसून आले.