आपल्या सर्वांना हा अनुभव आहे की, जेव्हा आपण इन्स्टाग्राम किंवा यूट्यूबसारखे अॅप उघडताे, तेव्हा काही तास आराम करण्यासाठी आपण हे अॅप्स स्क्राेल करत बसताे. मग स्क्रीनवर बाेटं फिरवत असताना तास कसे निघून जातात हे आपल्याला कळतच नाही. जे सहज स्क्राेलिंग म्हणून सुरू झाले हाेते, ते एक खाेल व्यसन बनत जाते.साेशल मीडिया आणि व्हिडिओ साइट्सचे असे व्यसन काही नवीन नाही; पण आता नेटफ्लिक्ससारख्या ‘ओव्हर द टाॅप’ (जढढ) प्लॅटफाॅर्मवर आराेप हाेऊ लागले आहेत की ते आपल्याला व्यसनाधीन करत आहेत. हे आराेप एका व्यक्तीने नव्हे, तर संपूर्ण एका राज्याने केला आहे.अमेरिकेतील टेक्सास राज्याने या मुद्द्यावर नेटफ्लिक्सवर खटला दाखल केला आहे. नेटफ्लिक्स आपल्या वापरकर्त्यांवर पाळत ठेवते, त्यांच्या संमतीशिवाय त्यांचा डेटा गाेळा करते आणि विशेषतः मुलांमध्ये आपल्या अॅप्समध्ये ‘डार्क पॅटर्न’ वापरते, ज्यामुळे त्यांना नेटफ्लिक्स पाहण्याचे व्यसन लागते, असा आराेप त्यांनी केला आहे.
न्यायालयात पाेहाेचलेल्या या प्रकरणात, फिर्यादी पक्षाचा युक्तिवाद अगदी स्पष्ट आहे - जेव्हा तुम्ही नेटफ्लिक्स पाहता, तेव्हा नेटफ्लिक्ससुद्धा तुम्हाला पाहते.ज्याप्रमाणे आपण साेशल मीडिया साइट्स किंवा यूट्यूबवर एखादी रील किंवा व्हिडिओ पाहताे, किंवा आपल्याला आवडणारी इतर सामग्री किंवा व्हिडिओ सुचवले जातात, तसेच स्ट्रीमिंग अॅप्समध्येही घडते. विविध चित्रपट किंवा टीव्ही शाेवर आधारित स्ट्रीमिंग अॅप्समध्ये, जेव्हा आपण एखादा शाे किंवा चित्रपट पाहताे, तेव्हा त्याच्याशी संबंधित इतर सामग्रीहीदाखवली जाते. ही एक अतिशय सामान्य प्रथा आहे.ऑनलाइन शाॅपिंग साइट्सवरही असेच घडते.जेव्हा आपण एखादे उत्पादन खरेदी करताे किंवा फक्त पाहताे, तेव्हा त्यासंबंधित इतर उत्पादनेही दाखवली जातात. एका अर्थाने, हे सर्व आपल्यासाठी फायदेशीर आहे. आपण अति प्रमाणात मद्यपान करण्याची गरज नाही, परंतु जर ते व्यसनाच्या प