स्मरणश्नती कमी करणाऱ्या सवयी

    08-Jan-2026
Total Views |
 

Health 
 
अनेकदा या सवयी आपल्याला कळत-नकळत लागलेल्या असतात. त्यामुळे या चुकीच्या सवयीँचे गांभीर्य लक्षात येत नाही. झाेपेचा अभाव, तणाव, जंकफूड/जेवणाच्या वेळा न पाळणे, पाैष्टीक आहाराच आणि व्यायामाचा अभाव या सर्वांचा मेंदूच्या आराेग्यावर परिणाम हाेताे. कमी पाणी पिणे, माेठ्याने संगीत ऐकणे आणि मल्टीटास्किंग करणे देखील हानिकारक आहे. या सवयी टाळल्यास मेंदू निराेगी राहू शकताे.मेंदू हा आपल्या शरीरातील सर्वात जटिल आणि संवेदनशील अवयव आहे, जाे केवळ विचार करण्याच्या, समजून घेण्याच्या आणि लक्षात ठेवण्याच्या आपल्या क्षमतेवर नियंत्रण ठेवत नाही तर संपूर्ण शरीराच्या कार्यावर नियंत्रण ठेवताे. अशा परिस्थितीत, निराेगी मन, चांगले निर्णय घेण्याची क्षमता, तीक्ष्ण स्मरणशक्ती आणि मानसिक स्थिरता आवश्यक आहे, परंतु आजच्या व्यस्त जीवनशैलीत आपण अनवधानाने अशा काही सवयी अवलंबताे ज्या हळूहळू मेंदूच्या कार्यप्रणालीवर परिणाम करतात.
 
जर या सवयींची वेळीच काळजी घेतली गेली नाही तर ताणतणाव, चिंता आणि अल्झायमरसारख्या गंभीर समस्यांसारखे अनेक प्रकारचे मानसिक आजार हाेऊ शकतात. अशाच काही सवयींबद्दल झाेपेची कमतरता पुरेशी झाेप न घेतल्याने मेंदूला माहितीवर प्रक्रिया करता येत नाही, ज्यामुळे स्मरणशक्तीवर परिणाम हाेताे. मेंदूला विशांतीसाठी आणि लक्षात ठेवण्याच्या क्षमतेसाठी दरराेज 7-8 तास गाढ झाेप आवश्यक असते. राेजच कमी झाेप घेतल्याने मेंदूच्या पेशींचे नुकसान हाेते, ज्यामुळे निर्णय घेण्याची क्षमता कमकुवत हाेते. सतत तणावामुळे मेंदूत काेर्टिसाेल नावाचा संप्रेरक वाढताे, जाे न्यूराॅन्सला हानी पाेहाेचवून स्मरणशक्ती आणि शिकण्याच्या क्षमतेवर परिणाम करताे.न्याहरी आणि काय खाताे याकडे दुर्लक्ष जंक फूड, प्रक्रिया केलेले अन्न किंवा साखर यांचे जास्त प्रमाणात सेवन केल्याने मेंदूची रचना आणि संप्रेषण काैशल्य बिघडू शकते. ओमेगा -3 फॅटी ऍसिड, व्हिटॅमिन बी आणि अँटिऑ्निसडंट्सची कमतरता देखील मेंदूच्या आराेग्यावर परिणाम करते.
 
न्याहारीमुळे मेंदूला दिवसभराची ऊर्जा मिळते.नाश्ता वगळण्यामुळे लक्ष केंद्रित करणे आणि विचार करण्याच्या शक्तीवर नकारात्मक परिणाम हाेताे.व्यायामाचा अभाव दरराेज व्यायाम न केल्यामुळे मेंदूला पुरेसा ऑ्निसजन आणि पाेषक द्रव्ये मिळत नाहीत, ज्यामुळे त्याची कार्यक्षमता हळूहळू कमी हाेते. व्यायाम केल्याने मेंदूचे आराेग्य सुधारते, स्मरणशक्ती वाढते, मूड चांगला राहताे, तणाव आणि चिंता कमी हाेते, आणि आकलनशक्ती सुधारते; यामुळे मेंदूमध्ये नवीन मज्जापेशींचे जाळे तयार हाेते (न्यूराेप्लास्टिसिटी), मेंदूला रक्तपुरवठा वाढताे आणि मेंदूच्या पेशींचे आराेग्य चांगले राहते, ज्यामुळे स्मरणशक्ती, एकाग्रता आणि समस्या साेडवण्याची क्षमता सुधारते.